Generator & kenplaat
Een generator is een toestel dat elektrische energie opwekt. Wanneer er geen aansluiting op het elektriciteitsnet beschikbaar is, kan een generator tijdelijk stroom leveren aan toestellen, machines of een volledige installatie. Generatoren worden gebruikt op bouwwerven, bij evenementen, in noodsituaties of als noodstroomvoorziening.
Wat is een generator?
Een generator is een toestel dat elektrische energie opwekt en wordt gebruikt in situaties waar een aansluiting op het net niet mogelijk of tijdelijk niet beschikbaar is. Een generator wordt ook wel een stroomgenerator, stroomgroep of aggregaat genoemd.
Hoe werkt een generator?
Een generator zet mechanische energie om in elektrische energie. Meestal gebeurt dit met: een benzinemotor, dieselmotor of gasmotor.
De motor laat in de alternator een draaiend magnetisch veld bewegen langs elektrische spoelen. Daardoor wordt elektrische spanning opgewekt via elektromagnetische inductie.
Veel toestellen hebben een automatische beveiliging tegen overbelasting, een aardingsaansluiting en een spanningsregelaar.
De meeste generatoren leveren:
- 230 V wisselspanning (monofasig);
- soms ook 400 V (driefasige spanning).
Een monofasige generator wordt gebruikt voor gewone huishoudtoestellen. Een driefasige generator is nodig voor grotere machines of installaties met krachtstroom.
Soorten generatoren
Draagbare generator
Compact toestel dat gemakkelijk verplaatst kan worden.
Toepassing: kleine werken, noodstroom, tuinmachines.
Werfgenerator
Grotere en krachtigere generator voor bouwwerven.
Toepassing: voeding van elektrisch gereedschap, werfverlichting of machines.
Noodgenerator
Generator die automatisch inschakelt bij stroomuitval.
Toepassing: ziekenhuizen, bedrijven, datacenters.
Invertergenerator
Moderne generator die een stabielere spanning levert via elektronische regeling.
Voordelen:
- stiller;
- zuiniger;
- geschikt voor gevoelige elektronica (opladers, laptops, medische apparatuur).
Toepassing: computers, televisies, laadapparatuur.
Batterijgenerator
Een batterijgenerator functioneert als een elektronische UPS (Uninterruptible Power Supply) of aggregaat.
Toepassing: veilig afsluiten van IT-systemen om data te beschermen
Het kenplaatje
Op een generator bevindt zich een kenplaatje met technische gegevens. Dit plaatje is belangrijk om het toestel correct en veilig te gebruiken. Op het kenplaatje staan bijvoorbeeld:
- spanning (V);
- stroomsterkte (A);
- vermogen (W of kVA);
- frequentie (50 Hz);
- type aansluiting;
- IP-beschermingsgraad.
Vermogen
Bij generatoren wordt vaak onderscheid gemaakt tussen:
- continu vermogen: vermogen dat langdurig geleverd kan worden;
- piekvermogen: tijdelijk maximaal vermogen.
Het totale vermogen van aangesloten toestellen mag het maximale vermogen van de generator niet overschrijden.
Veilig gebruik
- Ventilatie: generatoren met een verbrandingsmotor produceren uitlaatgassen. Gebruik ze daarom nooit in afgesloten ruimtes. Zorg voor minstens 50 cm vrije ruimte rondom de generator op de staanplaats bij gebruik.
- Correcte belasting: sluit niet te veel toestellen tegelijk aan. Overbelasting kan de generator beschadigen en beveiligingen doen uitschakelen.
- Aarding: een generator vormt meestal een "zwevend" net dat niet vanzelf met de aarde verbonden is. Of en hoe je moet aarden, hangt af van het toestel en het gebruik. De aangesloten apparaten moeten via het frame van de generator geaard worden. Wil je met een differentieel beveiligen, dan is een degelijke aardpen nodig, anders kan die beveiliging niet werken.
Generatoren en elektrische installaties
Je sluit toestellen bij normaal gebruik rechtstreeks aan op de stopcontacten van de generator. Eventueel gebruik je een verdeeldoos of een haspel die zwaar genoeg is voor huishoudtoestellen. Gebruik géén standaard huishoudverlengkabels – ze zijn vaak te zwak voor bijvoorbeeld een koelkast.
Een generator mag niet zomaar rechtstreeks op een woninginstallatie worden aangesloten. Hiervoor is een correcte omschakeling nodig tussen:
- netspanning;
- generatorspanning.
Dit gebeurt meestal via:
- een omschakelaar;
- een noodstroomschakelaar.
Zo wordt voorkomen dat spanning terug op het elektriciteitsnet terechtkomt.