ElektroHelden: eerste hulp bij elektrisch afval
ElektroHelden, een baanbrekend educatief project van Recupel en GoodPlanet, is het levende bewijs dat sensibilisering en actie hand in hand kunnen gaan. Dit project begeleidt leerlingen uit de derde graad van het lager onderwijs, zodat ze actieve strijders tegen e-waste worden. Sinds de start hebben 2.547 Vlaamse leerlingen samen al bijna 90.000 apparaten ingezameld.
Zet jouw gemeente op de kaart als pionier circulaire economie
Wil jij de helden in jouw lagere scholen activeren en jouw gemeente op de kaart zetten als pionier van de circulaire economie? Neem dan contact op met GoodPlanet om de mogelijkheden te bespreken voor een editie in jouw gemeente of een regionale samenwerking in 2026. Het project wordt financieel gedragen door Recupel met slechts een beperkte cofinanciering van de deelnemende gemeenten.
Een generatie van ambassadeurs creëren
Jongeren meteen de juiste gewoontes aanleren is cruciaal. Dankzij ElektroHelden komen ze spelenderwijs in aanraking met de principes van de circulaire economie. Ze leren hoe ze de levensduur van elektrische apparaten kunnen verlengen en wat de positieve impact is van het hergebruiken en recycleren van e-waste.
Jo Van Cauwenberge, directeur GoodPlanet Belgium, benadrukt de transformerende rol van de leerlingen: "Dankzij het project ElektroHelden leren kinderen op een positieve manier over het belang van het inzamelen van gebruikte elektr(on)ische apparatuur en worden ze vervolgens echte ambassadeurs die hun vrienden en familie aanmoedigen om deel te nemen aan hun inzamelacties."
De kracht van ElektroHelden zit in de aanpak, die verder gaat dan alleen lesgeven: het is een teambuilding, een wedstrijd en een maatschappelijke actie in één.
De opleiding
Het project start met een inspirerende sessie in de klas. Een coach van GoodPlanet duikt twee uur lang met de leerlingen in de wereld van elektro. De concepten van lineaire versus circulaire economie en duurzaamheid worden helder uitgelegd. De R’en van Rethink, Reduce, Reuse, Repair en Recycle hebben daarna geen geheimen meer voor deze vers opgeleide ElektroHelden.
De uitvoering
Vervolgens reiken GoodPlanet en Recupel de leerkrachten kant-en-klaar materiaal en een digitaal platform aan om de volgende stappen te zetten. De leerlingen brengen de R’en in de praktijk.
Lokaal engagement: Ze kunnen een hersteller uitnodigen in de klas of op bezoek gaan bij het lokale recyclagepark, de kringwinkel of een makersruimte. Zo zien ze wat er allemaal mogelijk is als je inzet op circulariteit.
Communicatie: Ze oefenen door via de pers of sociale media over het project te communiceren. Dit is cruciaal om meer ‘brengers’ van elektro naar hun school te lokken voor de inzamelactie.
Het spelelement van de wedstrijd wakkert het enthousiasme dynamiek aan. Leerlingen én leerkrachten zijn soms echte competitiebeesten: een extra Heldendaad of extra inspanning om een plaatsje te stijgen in de scholenranking is een sterke motivator.
"De leerlingen zijn zich nu meer bewust van het productieproces van elektro. Ze leren de nadelen hiervan kennen voor mens en milieu, maar ook de voordelen van recyclage en hergebruik. Maar ook andere competenties worden aangesproken tijdens het project: samenwerken, communiceren, promotie voeren, taken verdelen…" (Juf Kim van Sint-Jansschool Leuven)
Veel leerkrachten geven aan dat het voor hun klas een leuke teambuilding werd. De combinatie van boeiende en afwisselende werkvormen zorgt ervoor dat er voor elke leerling wel een element is waar ze door geboeid zijn en hun talent in kwijt kunnen.
De inzameling: echte impact
Dan komt de inzamelactie uit de startblokken, gedurende twee weken. De leerlingen verzamelen allerlei elektro in: van kleine keukentoestellen, oplaadkabels, fietslichtjes tot ICT- en klusmateriaal. Zolang een 11-jarige het zelf kan optillen en de school binnendragen, is het welkom.
Zolang een 11-jarige het zelf kan optillen en de school binnendragen, is het welkom.
De inzamelactie heeft twee doelen:
Recyclage: Apparaten die niet meer werken gaan de boxen in voor recyclage via Recupel.
Hergebruik: Er is een nauwe samenwerking met de lokale kringloopwinkel. Wat nog hergebruikt of hersteld kan worden, krijgt zo een tweede leven via dit circuit. De kinderen krijgen hiervoor een handige checklist.
Dit model zorgt voor tastbare, onmiddellijke resultaten: de 2.523 Helden zamelden al 89.256 apparaten in, waarvan 14.446 voor hergebruik en herstel. Dit is een directe winst voor jouw gemeentelijke afval- en hergebruikscijfers!
Schaalbaar succes: ook voor kleinere gemeenten
Vanaf 2026 lanceren Recupel en GoodPlanet ook een formule voor iets kleinere gemeenten, omdat lokaal engagement de sleutel is tot een landelijk succes.
Vanaf januari bijten Deinze en Geraardsbergen samen de spits af in een Oost-Vlaamse 'derby'. In zo'n editie nemen uit elke gemeente een vijftal scholen deel uit het lager en het bijzonder lager onderwijs.
Voor de eerstvolgende edities in het najaar van 2026 kan je je dus ofwel als één grote stad met pakweg 30 potentiële deelnemende scholen engageren, óf twee gemeenten samen met een vijftiental potentiële scholen.
Deze schaalbaarheid maakt het project uiterst flexibel en aantrekkelijk voor elk type lokaal bestuur dat duurzaamheid en onderwijs hoog in het vaandel draagt.
De ervaring van Aalst
Kris Coen, klimaatcoach bij de Stad Aalst, nam de rol van centrale schakel op zich. Hij verbond GoodPlanet met de deelnemende scholen en de betrokken stadsdiensten. Hij hoorde van het project ElektroHelden via de afvalintercommunale (ILvA) en startte meteen.
Hoe ben je met de ElektroHelden van start gegaan?
Kris: Om intern de nodige steun te verzamelen, lichtte ik het project eerst toe aan mijn collega's van de diensten Onderwijs en Economie. Zodra zij de meerwaarde zagen, konden we Elektrohelden voorleggen aan de bevoegde schepenen. We haalden ook sociaal economiebedrijf Stroom aan boord, zodat ingezameld elektro een tweede leven kon krijgen in onze lokale kringwinkels. Een vrijwilliger van het Aalsterse Repair Café was dan weer bereid in de klassen uit te leggen wat het Repair Café doet en waarom het belangrijk is.
Wat was jullie taak als stad in het project?
Kris: GoodPlanet zorgde voor een heldere taakverdeling. Wij wierven en mobiliseerden de scholen, zetten onze communicatiekanalen in, volgden een educatieve workshop van GoodPlanet en voorzagen de prijs voor de tweede laureaat.
Wat leerde je als lokaal bestuur uit dit project?
Kris: Het was een eyeopener. We zagen hoe groot het onbenut potentieel aan herbruikbare apparaten en grondstoffen in Aalst wel is: de leerlingen haalden maar liefst 10.088 apparaten op voor recyclage en 2.814 voor hergebruik!
Het enthousiasme van de Aalsterse scholen en leerlingen was knap om te zien. Zij maakten de voordelen van hergebruik en herstel tastbaar én zichtbaar voor zichzelf en hun omgeving, wat een win-win is voor het klimaat én de sociaal-circulaire economie.
Voor mezelf onthoud ik vooral dat zo'n circulair project een dienstoverschrijdende aanpak en de samenwerking met lokale partners nodig heeft.
Alles samen: een prachtig resultaat waar we echt fier op mogen zijn.
En ten slotte, welke prijs kreeg de school die op de tweede plaats eindigde?
Kris: Die school beloonden we met een begeleide wandeling in natuurgebied de Gerstjens. Onder leiding van een ervaren natuurgids van Waterkant ontdekten de leerlingen dit prachtige natuurgebied.
Word de pionier: contacteer GoodPlanet vandaag nog
ElektroHelden is meer dan een inzamelactie; het is een investering in de toekomst van jouw gemeente. Het is een kant-en-klaar educatief programma dat teambuilding, maatschappelijk engagement en een circulaire mindset moeiteloos combineert.
Wil jij de helden in jouw lagere scholen activeren en jouw gemeente op de kaart zetten als pionier van de circulaire economie? Wacht dan niet langer. Neem vandaag nog contact op met GoodPlanet om de mogelijkheden te bespreken voor een editie in jouw gemeente of een regionale samenwerking in 2026. Jouw gemeente heeft de kans om deel uit te maken van een bewezen succesverhaal dat de strijd tegen e-waste voorgoed zal veranderen.