Leerkrachten omarmen AI, maar vragen om tools die voor het onderwijs zijn ontwikkeld
Educatieve AI moet vertrekken vanuit pedagogische principes
Uit de European Teacher Survey 2026 van Sanoma Learning, het moederbedrijf van educatief uitgever VAN IN, blijkt dat leerkrachten AI steeds vaker gebruiken. Tegelijk willen ze duidelijke bewijzen van de impact op het leren van leerlingen en tools die aansluiten bij pedagogische principes, leerplannen en betrouwbare leermiddelen.
20.000 leerkrachten delen mening
Sanoma Learning publiceert de resultaten van zijn European Teacher Survey 2026. Voor het onderzoek werden meer dan 20.000 leerkrachten uit 14 Europese landen bevraagd, waaronder meer dan 1100 uit België. De resultaten tonen dat leerkrachten AI actief verkennen, maar tegelijk bewust en verantwoordelijk nadenken over de plaats ervan in het onderwijs.
Het gebruik van AI door leerkrachten steeg van 49% in de vorige bevragingen naar 63% in 2026. Ook het vertrouwen in generatieve AI nam toe: van 28% naar 42% in één jaar tijd. Toch gelooft slechts 17% van de leerkrachten dat AI vandaag al een positieve impact heeft op de leerresultaten van leerlingen. In 2023 was dat 15%.
Drie op de vier leerkrachten blijven bezorgd over mogelijke risico’s voor de onderwijskwaliteit. Slechts één op de drie staat achter het gebruik van AI door leerlingen op school. Dat aandeel is sinds 2023 nauwelijks veranderd.
Leerkrachten vragen om bewijs en betrouwbaarheid
De resultaten tonen aan dat leerkrachten AI niet afwijzen. Velen zien mogelijkheden om tijd te winnen bij lesvoorbereiding en administratieve taken. Tegelijk hebben de meesten nog geen overtuigend bewijs gezien dat AI het leren van leerlingen daadwerkelijk verbetert.
Leerkrachten verwachten daarom dat AI-tools specifiek voor het onderwijs worden ontwikkeld. Afhankelijk van het land zegt 75 tot 92% dat educatieve AI moet vertrekken vanuit pedagogische principes. Ze willen oplossingen die aansluiten bij de leerplannen en bij de leermiddelen die ze al gebruiken en vertrouwen, in plaats van generieke consumententools die achteraf voor het klaslokaal worden aangepast. Dat blijkt ook uit de cijfers: in Vlaanderen en Wallonie vindt respectievelijk 79% en 86% het vrij tot zeer belangrijk dat AI-tools die pedagogische insteek hebben voor gebruik in de klas.
Een combinatie van digitale en gedrukte leermiddelen blijft belangrijk
Blended learning blijft de voorkeursaanpak van Europese leerkrachten. Digitale tools worden steeds vaker ingezet, maar dat gaat niet ten koste van de waardering voor gedrukte leermiddelen.
De resultaten bevestigen dat de toekomst van onderwijs niet uitsluitend digitaal is. Leerkrachten kiezen steeds vaker voor een combinatie van technologie, gedrukte materialen en menselijke expertise, afgestemd op de onderwijscontext en de behoeften van hun leerlingen. 73% van de Vlaamse leerkrachten blijft in mindere of meerdere mate voorstander van die hybride aanpak, in Wallonië is dat 68%.
Differentiatie blijft een grote uitdaging
Nu klasgroepen diverser worden en inclusief onderwijs verder evolueert, groeit de behoefte aan onderwijs dat aansluit bij de individuele noden van elke leerling. De bevraging toont echter ook een toenemende kloof tussen de ambitie van leerkrachten en hun mogelijkheden om leren op grote schaal te personaliseren. Tijdgebrek, werkdruk en beperkte toegang tot opleiding blijven belangrijke obstakels. Leerkrachten zoeken daarom naar concrete ondersteuning die hen helpt om efficiënter te werken en meer ruimte te creëren voor begeleiding, interactie en de ontwikkeling van hun leerlingen.
“De European Teacher Survey brengt een belangrijke nuance in het debat over AI in het onderwijs. Leerkrachten zien het potentieel van AI om tijd vrij te maken, maar zijn nog niet overtuigd van de impact op leerresultaten. Tegelijk geven ze duidelijk aan wat het verschil kan maken: AI die specifiek voor het onderwijs is ontwikkeld, pedagogisch onderbouwd is en aansluit bij de leermiddelen die ze al vertrouwen. Deze resultaten bevestigen hoe belangrijk het is om educatieve AI samen met leerkrachten te ontwikkelen en zo de voorwaarden voor beter leren te versterken.”, aldus Cristina Taroiu, Chief Strategy Officer bij Sanoma Learning
“Ook voor het Belgische onderwijs bevestigt deze Europese bevraging een herkenbare realiteit: leerkrachten staan open voor ondersteuning door AI, op voorwaarde dat die betrouwbaar, pedagogisch onderbouwd en bruikbaar is in de klas. We kijken bij VAN IN inderdaad ook uit naar AI-oplossingen die de leraar kunnen ondersteunen in de uitdagingen die het beroep vandaag met zich meebrengt”, voegt Vicky Adriaensen, ceo bij VAN IN, nog toe.
Over het onderzoek
Voor de European Teacher Survey 2026 werden meer dan 20.000 leerkrachten bevraagd in 14 Europese landen. De bevraging omvatte het basisonderwijs, lager secundair onderwijs, hoger secundair onderwijs en het beroepsonderwijs. De belangrijkste markten waren Finland, Zweden, Nederland, België, Polen, Spanje en Italië. Daarnaast werden kleinere steekproeven verzameld in zeven andere Europese landen. Het onderzoek wordt sinds 2021 jaarlijks uitgevoerd door Sanoma Learning. De dataverzameling gebeurde door GfK, een bedrijf van NIQ. Meer info in het onderzoeksrapport.
Bron: VAN IN